Talend lichaam: de visuele en haptische waarneming in de avant-gardepoëzie van Huidobro en Péret

donderdag 28 november 2013

(Proefschrift verdedigd aan de Rijksuniversiteit Groningen)

In dit proefschrift verdedig ik de stelling dat de poëzievernieuwing van de vroegtwintigste-eeuwse avant-garde nauw samenhing met de toenmalige subjectivering van de zintuiglijke waarneming. Omstreeks 1900 had voor veel westerse intellectuelen het geloof dat de zintuigen een objectieve weergave van een externe werkelijkheid verschaffen, voorgoed afgedaan. Wetenschappers, filosofen en kunstenaars onderkenden dat zintuiglijke indrukken vóór alles het product zijn van psychosomatische processen en cultuurgebonden factoren (zoals techniek, architectuur en ideologieën). In die epistemologische ontwaarding of subjectivering van de waarneming vonden avant-gardedichters een legitimatie om in hun werk een uiterst particuliere perceptie van de dingen uit te dragen. Dit gold voor klinkende namen als Guillaume Apollinaire en Gertrude Stein, maar in het bijzonder ook voor de minder bekende Chileen Vicente Huidobro en de Fransman Benjamin Péret, van wie de oeuvres in dit boek uitvoerig geanalyseerd worden. Huidobro en Péret presenteerden zich allebei als exceptionele waarnemers, die dankzij de poëzie de ongewoonste beelden en sensaties konden oproepen. De taal was voor hen hét experimentele medium om alternatieve werkelijkheden voelbaar en zichtbaar te maken die de alledaagse, pragmatische perceptie van de lezers danig moesten ontregelen. Zoals tal van avant-gardisten hoopten Huidobro en Péret met hun eigengereide visie een tegenwicht te bieden aan de instrumentaliserende invloed op de waarneming van massacultuur en -politiek.

Andere onderwerpen in de categorie Onderzoek:

Dancing Beyond Sight: How blindness shakes up the senses of dance

14 september 2018
(Article published in Disability Studies Quarterly, vol. 38 no. 3) In this essay I argue that blindness offers up a most fruitful perspective through which to rethink the visualist aesthetics of dance.
LEES MEER

Encuentros con la (a)normalidad: los cuerpos (in)tocables de Pablo Palacio

29 januari 2018
(Artículo publicado en Cuerpos ilegales. Ed. Nanne Timmer. Pp. 231-259) Al estudiar la obra de Pablo Palacio, analizo el vínculo estrecho entre el tacto y la constitución normalizadora del sujeto moderno.
LEES MEER

Sonic Boundary Objects: Negotiating disability, technology, and simulation

10 november 2016
(Article co-authored with Florian Grond, published in Digital Creativity: health and wellbeing, pp. 1-17) In this article, we discuss the use of binaural sound recordings as a tool to negotiate between blind and sighted experiences of an urban soundscape.
LEES MEER

Perspectieven op diversiteit: naar een nieuwe definitie van 'beperkingen'

15 december 2015
Samen met enkele collega-wetenschappers organiseer ik, van 10 tot 13 januari 2016, een publieksevent en een internationale workshop in Leiden waar we ons zullen buigen over de vraag: kunnen we 'handicap/beperking' positiever benaderen dan louter als gebrek of tekort?
LEES MEER

Touched by Surrealism: reflections on a new sensory approach to literature

20 december 2014
(Article published in RELIEF 8.2 2014) In this paper, I discuss a new sensory approach to literature. Literature might be studied in order to trace the perceptual effects of cultural, political and technological transformations.
LEES MEER

‘Estamos en el ciclo de los nervios’: las imágenes electrificadas de Huidobro y la reconsideración científica de la visión

01 december 2012
(Ponencia publicada en las Actas del congreso ‘Imágenes y realismos en América Latina’, Universidad de Leiden) En varios manifiestos el vanguardista chileno Vicente Huidobro (1893-1948) comparó la imagen poética con una 'chispa' eléctrica y el poema con una batería cargada.
LEES MEER